Američka istorija je počela talasima imigranata koji su sa sobom donosili svoje kulture i tradicije u ogromnu, novu zemlju. Ni jedno drugo mesto na svetu nema toliko raznovrsnu populaciju. Ta raznolikost čini Ameriku onim što jeste, a u isto vreme stvara izazove sa kojima se ona suočava.

Ali šta je američka kultura?

Amerikanci dolaze iz svih delova sveta. U jednom skorašnjem internet istraživanju za „American Culture“ pobrojano je više od 47 različitih kultura. Neke od njih uključuju: Afričku, irsku, azijsku, italijansku, arapsku, japansku, brazilsku, korejsku, kinesku, indijansku, dansku, norvešku, nemačku, filipinsku, hispaničku/latino, poljsku, indijsku, skandinavsku, iransku, škotsku, vijetnamsku, velšku.

Strogo govoreći, jedini pravi Amerikanci su američki Indijanci koji su tu živeli mnogo pre prvih talasa doseljenika iz Evrope. Kada je Kristofer Kolumbo otkrio Ameriku 1492.godine, nazvao je domoroce „Indijancima“ jer je mislio da je otkrio zapadni put do Indije.

Danas, trend se više okreće ka multikulturalizmu nego ka asimilaciji. Stara metafora „kotao za pretapanje“, koja se tradicionalno odnosila na Ameriku i njeno prihvatanje ljudi iz različitih zemalja, kultura, rasa i religija, koji se nadaju da će pronaći slobodu, nove prilike i bolji način života, ustupila je mesto novim metaforama, kao što su „činija salate“ i „kulturološki mozaik“, mešavina različitih sastojaka koji zadržavaju svoje individualne karakteristike. Imigrantske populacije u Sjedinjenim Državama nisu izmešane zajedno u jednom kotlu, one transformišu američko društvo u pravi multikulturalni kolaž.

Razumevanje nacionalnog karaktera Sjedinjenih Država počinje sa samom zemljom – približno veličine Kine, polovine Rusije i dva i po puta veličine zapadne Evrope. To je ogromna zemlja sa obiljem prirodnih resursa.

Od mora do mora

Američki mozaik sastoji se od različitih kultura i regionalnih identiteta, svi sa posebnim karakteristikama i nijansama. Amerikanci ne smatraju da potiču samo iz određenog etničkog nasleđa, nego se osećaju i kao deo nekog geografskog regiona. Razumevanje tih regionalnih karakteristika i nijansi je odličan način da se upoznaju Amerikanci.

Istok

Nova Engleska – ekonomski i kulturni centar tokom skoro cela prva dva veka američke istorije. Stanovnici Nove Engleske poznati su po svom samopouzdanju i karakterističnom akcentu, posebno na severu i u Bostonu.
Srednjeatlantske države – istorijski poznate kao „mišić“ američke ekonomije, region koji je postao centar teške indstrije. Doseljenici su različitog kulturnog porekla, uključujući Holanđane, Šveđane, engleske katolike i protestante i kvekere.

Jug

Poznat po „južnjačkom gostoprimstvu“ i veoma karakterističnom akcentu, poznatom kao „južnjačko razvlačenje“, jug je verovatno jedan od najraznobojnijih regiona u Sjedinjenim Državama. Engleski protestanti, od kojih su se mnogi obogatili uzgajanjem duvana i pamuka na velikim južnjačkim plantažama, prvi su se naselili u ovom regionu.

Srednji Zapad

Ovaj region se naziva „Američka kulturna raskrsnica i žitnica“. Doseljenici su najpre došli iz Nemačke, Švedske i Norveške. Reka Misisipi, linija života ovog regiona, inspirisala je svetski poznatu knjigu Marka Tvena „Avanture Haklberi Fina“.

Velika jezera i Velike nizije

Regija Velikih jezera, koja je dobila naziv po mnogim jezerima koja se tu nalaze, imala je ulogu ranog industrijskog centra. Ona je centar američke industrije automobila i razvoja masovne proizvodnje.
Regija Velikih nizija, tako nazvana jer pokriva preko 1000 milja ravnica i prerija, prostire se od Oklahome i Kanzasa do Severne Dakote. Vajat Erp i „Ludi Bil“ Hikok, dva legendarna šerifa, upravljali su pograničnim gradovima Dadž Siti i Abilin.

Zapad

Američki zapad je geografski region, „poslednja granica“ koja je naseljena u ogromnoj zemlji. Doseljenici su se selili na zapad da pronađu nove prilike, da izbegnu verske progone i da stvore novi, bolji način života.

Američki zapad je, takođe, stanje uma. Ovaj „granični duh“ i kretanje na zapad imali su bitan uticaj na razvoj američke kulture.

Frederik Džekson Tarner je, 1893. godine, napisao „Frontier tezu“, jednu od nauticajnijih modela američke kulture. On navodi da je granica imala bitnu ulogu u oblikovanju američkih institucija i „širenje ka zapadu, sa njegovim novim prilikama i stalnom dodiru sa jednostavnošću primitivnog društva, oblikovalo je sile koje dominiraju u američkom karakteru.“

Priča o Američkom zapadu putuje po svetu uz pomoć Holivuda. Džon Vejn je možda bio holivudski glumac, ali za mnoge on predstavlja karakteristike povezane sa američkom kulturom:

  • Individualističan i samopouzdan
  • Ljubazan, spontan i neformalan
  • Siguran, arogantan, logičan i direktan
  • Kreativan i inovativan
  • Dobar govornik i učesnik u debati
  • Čvrste vere u pisanu reč i ugovorni sporazum
  • Nije mu prijatno u dužem periodu tišine
  • Strastven kada se radi o istini, pravdi i jednakim mogućnostima

 

„Svaka zemlja na svetu volela je folklor zapada – muziku, nošnju, uzbuđenje, sve što se povezivalo sa otvaranjem nove teritorije. To je izvelo svakoga van njegovog malog sveta. Kauboji su postojali 100 godina i stvorili su više pesama, proze i poezije nego bilo koja druga narodna figura. Najbliža stvar njima su bili japanski samuraji.“
Džon Vejn

Ako ste zainteresovani da saznate više o američkoj kulturi, posetite Američki kutak u Novom Sadu! Imamo veliki izbor knjiga posvećenih upravo ovoj materiji.

Tajana Bulajić

Advertisements